Bijeenkomst juli: Bezoek aan de OPCW

Tijdens onze afgelopen bijeenkomst brachten we een bezoek aan de Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons (OPCW) in Den Haag. We kregen een kijkje achter de schermen bij de organisatie die wereldwijd toeziet op de naleving van het Chemische Wapenverdrag. De middag begon met een interactieve Kahoot quiz waarin de kennis van onze leden werd getest en maakten we vervolgens een reis door de geschiedenis van chemische wapens.

Die geschiedenis gaat verder terug dan veel mensen denken. Al in het jaar 256 na Christus werden tijdens het beleg van de Syrische stad Dura-Europos giftige dampen ingezet om Romeinse soldaten in een tunnel te verstikken. Ook in de eeuwen daarna doken chemische middelen geregeld op in oorlogen, bijvoorbeeld in de vorm van zogenoemde 'stinkpotten' tijdens belegeringen. Het grootschalige gebruik van mosterdgas en andere chemische wapens in de Eerste Wereldoorlog maakte uiteindelijk pijnlijk duidelijk hoe verwoestend deze middelen konden zijn. Dat leidde eerst tot het Protocol van Genève uit 1925 en uiteindelijk tot het Chemische Wapenverdrag, dat sinds 1997 van kracht is en waarop de OPCW toezicht houdt.

Tijdens de presentatie werd uitgelegd dat de OPCW niet alleen toeziet op de vernietiging van chemische wapens, maar ook controleert dat chemische stoffen uitsluitend voor vreedzame doeleinden worden gebruikt. Dat is belangrijk, omdat veel chemicaliën een zogenoemde dual use-functie hebben: ze zijn onmisbaar voor bijvoorbeeld de productie van medicijnen, kunststoffen en landbouwproducten, maar kunnen ook worden misbruikt voor de ontwikkeling van chemische wapens. Daarom voert de OPCW wereldwijd inspecties uit en werkt de organisatie samen met lidstaten en gespecialiseerde laboratoria om naleving van het verdrag te controleren.

Na de introductie bezochten we de tentoonstelling, waar de geschiedenis van chemische wapens en het werk van de OPCW verder tot leven kwam. Aan de hand van historische voorwerpen, beschermingsmiddelen en interactieve onderdelen kregen we een goed beeld van de ontwikkeling van chemische wapens én van de internationale samenwerking die nodig is om het gebruik ervan te voorkomen. Ook mochten we een kijkje nemen in de Executive Council Chamber, waar de lidstaten belangrijke besluiten nemen over de uitvoering van het Chemische Wapenverdrag.

Het bezoek gaf een interessante inkijk in het werk van een organisatie die meestal buiten de schijnwerpers opereert, maar een belangrijke rol speelt in de internationale veiligheid. Dankzij toezicht, inspecties en samenwerking tussen 193 lidstaten zet de OPCW zich dagelijks in voor een wereld zonder chemische wapens.

De bijeenkomst werd afgesloten met een gezellige borrel op het terras van restaurant Gember.

Wij danken Anne K. Glick en Pablo Perez voor hun interessante presentatie, de rondleiding en de gastvrije ontvangst bij de OPCW.