Bijeenkomst september: Bezoek Museum Panorama Mesdag

Tijdens onze afgelopen bijeenkomst bracht de Maatschappij departement ’s Gravenhage samen met M&A Den Haag een bezoek aan Museum Panorama Mesdag. Het museum, dat sinds januari 2026 officieel een Rijksmuseum is, vormde het decor voor een avond over erfgoed, ondernemerschap en overheid  maar  vooral de kracht van samenwerking tussen deze ‘’O’’ s . Directeur Minke Schat liet zien dat het bewaren van het erfgoed van de Mesdags niet alleen betekent dat je het verleden beschermt, maar ook dat je het blijft delen  en actueel verbonden blijft is  met de wereld van vandaag.

De visie van de Mesdags

De avond werd geopend door Bas van der Vegte van M&A Den Haag. Hij wees op de overeenkomst tussen het museum en beide netwerkorganisaties: ondernemerschap en de belangrijke relatie met de overheid. Ook blikte hij terug op Hendrik Willem en Sientje Mesdag: “De initiatiefnemers van dit fascinerende museum”. Zo'n 150 jaar geleden waren zij al bezig met de toekomst van hun nalatenschap en het doorgeven daarvan aan volgende generaties. Ook hun aandacht voor en waardering van de natuur was volgens Van der Vegte voor die tijd zeer vooruitstrevend en visionair.

Die gedachte van vooruitkijken en delen kwam terug in het verhaal van directeur Minke Schat. De overgang van Museum Panorama Mesdag naar de Nederlandse Staat was volgens haar een proces waarbij veel verschillende partijen elkaar nodig hadden. De familie Mesdag, de rijksoverheid, adviseurs, juristen, financiers en het museum werkten samen om het erfgoed duurzaam te beschermen. Sinds januari mag het museum zich dan ook officieel Rijksmuseum noemen.

Een opdracht die blijft voortleven

Daarmee is de opdracht van Hendrik Willem Mesdag nog altijd actueel. Toen hij zijn museum in 1910 overdroeg aan zijn nazaten, gaf hij hen de opdracht het erfgoed te behouden en met zoveel mogelijk mensen te delen. Voor het museum betekent dat dat het erfgoed niet alleen bewaard moet blijven, maar ook moet blijven leven.

Juist daarin ziet Schat een belangrijke les in de manier waarop de Mesdags zelf ondernamen. Ze waren kunstenaars en verzamelaars, maar deelden ook hun middelen, kennis en netwerk. Ze ondersteunden andere kunstenaars en zetten zich in voor het culturele klimaat van Den Haag. Zo hielpen ze onder meer kunstenaars die een podium nodig hadden. Schat vatte die houding samen met de woorden: “delen is het nieuwe hebben”. Volgens haar bereik je meer wanneer je kennis, relaties, ideeën en mogelijkheden met elkaar verbindt.

Van verleden naar heden

Die visie kwam ook tijdens de rondleiding door het museum naar voren. De aanwezigen werden in vier groepen meegenomen door het museum, waarbij naast het bekende Panorama Mesdag ook aandacht was voor de collectie, de geschiedenis en een kijkje achter de schermen, die goed werd ontvangen door de leden. Ook de tentoonstelling DRIFT maakte onderdeel uit van het bezoek. Daarin reflecteren 22 hedendaagse kunstenaars vanuit hun eigen tijd op het gedachtegoed van de Mesdags over natuur, landschap en de verhouding tussen mens en natuur. Zo krijgt historisch erfgoed een nieuwe betekenis en worden ideeën van bijna anderhalve eeuw geleden opnieuw verbonden met het heden.

Tegelijkertijd staat het museum zelf aan het begin van een nieuwe fase. Nu het Rijksmuseum is geworden, wil het volgens Schat onder meer het weerstandsvermogen versterken, achterstallig onderhoud aanpakken, de collectie nog beter verzorgen en meer mensen laten ontdekken wat Den Haag hier in huis heeft. Daarvoor bouwt het museum verder aan een bredere kring van vrienden, bedrijven, particulieren en partners.

Samen verder

De avond zelf stond daarmee in het teken van verbinding. Door mensen bij elkaar te brengen, kennis te delen en ruimte te geven aan nieuwe ideeën, kunnen samenwerkingen ontstaan die verder gaan dan wat ieder afzonderlijk kan bereiken.

Tijdens de afsluitende borrel bedankte Marieke van der Vegte namens De Maatschappij en M&A Den Haag Minke Schat en haar team voor de ontvangst. Als dank overhandigde zij een boek over Lee Miller, de Amerikaanse fotografe, model en feministe. Het boek stond symbool voor de samenwerking tussen mannen en vrouwen, die ook in de geschiedenis van de Mesdags een belangrijke rol speelde.

Met een drankje en verdere gesprekken werd de avond afgesloten. Het bezoek aan Museum Panorama Mesdag bood daarmee niet alleen een kijkje in een bijzonder stukje Haags erfgoed, maar liet vooral zien hoe de visie van de Mesdags ook vandaag nog relevant is: door te delen, te verbinden en samen te werken, blijft erfgoed leven, en krijgt het nieuwe actuele dimensies.