Bijeenkomst juni: Bezoek aan de Ambassade van Finland

Tijdens de afgelopen bijeenkomst van De Maatschappij departement ’s-Gravenhage stond een onderwerp centraal dat actueler is dan ooit: de weerbaarheid van samenlevingen in een tijd van geopolitieke spanningen en toenemende onzekerheid. Aan de hand van het Finse model van ‘comprehensive security’ kregen de aanwezigen inzicht in de manier waarop Finland zich voorbereidt op uiteenlopende dreigingen. Gastheer van de bijeenkomst was de Finse Ambassadeur Ilkka-Pekka Similä, die de leden ontving op de Ambassade van Finland in Den Haag.

De Ambassadeur nam de aanwezigen mee door de geschiedenis van Finland en liet zien hoe de ervaringen van het land de basis vormen voor de huidige veiligheidsaanpak. De Winteroorlog, de Tweede Wereldoorlog en de langdurige positie tussen Oost en West hebben geleid tot een samenleving waarin voorbereiding, samenwerking en veerkracht diep verankerd zijn. Volgens Similä is juist die historische ervaring van grote invloed op de manier waarop Finland vandaag de dag naar veiligheid kijkt.

Centraal in de presentatie stond de Finse veiligheidsaanpak, die bekendstaat als een ‘whole-of-society approach’. Daarbij dragen overheid, bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en burgers gezamenlijk verantwoordelijkheid voor de veiligheid en continuïteit van de samenleving. Niet alleen militaire verdediging speelt daarbij een rol, maar ook economische stabiliteit, cybersecurity, infrastructuur, mediawijsheid en psychologische weerbaarheid. De samenwerking tussen deze verschillende partijen wordt ondersteund door een uitgebreid netwerk van overleg, oefeningen en gezamenlijke voorbereiding.

Een belangrijk thema tijdens de bijeenkomst was vertrouwen. Finland behoort al jaren tot de landen met het hoogste vertrouwen in publieke instellingen. Volgens de ambassadeur vormt dit vertrouwen een essentieel onderdeel van de nationale weerbaarheid. Burgers vertrouwen de overheid en maatschappelijke organisaties, maar voelen zich tegelijkertijd ook zelf verantwoordelijk voor het functioneren en de veiligheid van de samenleving.

Aan de hand van verschillende voorbeelden werd duidelijk hoe deze benadering in de praktijk vorm krijgt. Finland beschikt over een uitgebreid netwerk van schuilkelders, strategische voorraden en een omvangrijk reservistenbestand. Daarnaast wordt veel aandacht besteed aan mediawijsheid, crisisvoorbereiding en vrijwillige maatschappelijke inzet. Ook private ondernemingen spelen een actieve rol en worden betrokken bij oefeningen en scenario’s die gericht zijn op het versterken van de nationale weerbaarheid.

Tijdens de aansluitende discussie werd uitgebreid gesproken over de veranderende veiligheidssituatie in Europa, de oorlog in Oekraïne en de lessen die andere Europese landen kunnen trekken uit de Finse aanpak. De bijeenkomst bood daarmee niet alleen een inkijk in de Finse samenleving, maar vormde ook een waardevolle aanleiding om na te denken over de betekenis van weerbaarheid, vertrouwen en samenwerking in Nederland.

De avond werd afgesloten met vragen uit het publiek en een borrel bij Luden, waarin de aanwezigen de gelegenheid hadden om verder van gedachten te wisselen over de thema’s die aan bod waren gekomen. Wij danken ambassadeur Ilkka-Pekka Similä en de medewerkers van de Ambassade van Finland voor hun gastvrije ontvangst en de inspirerende bijeenkomst.